TALLR · Stress en piekeren
Stress en piekeren
Stress is niet het probleem
We zien stress als iets slechts dat we moeten vermijden. Dat klopt niet, en het helpt ook niet.
Stress hoort bij hoe je lichaam energie verdeelt: je brein bepaalt voortdurend wanneer je actief moet worden en wanneer je kunt rusten, en stress is het onderdeel dat je in beweging zet.
Het probleem ontstaat pas als rust en activiteit langere tijd uit balans raken, en je systeem in de hoogste stand schiet op momenten dat dat helemaal niet nodig is.
Ontspannen is niet minder doen
Ontspanning is geen kwestie van niksdoen of je agenda leegmaken. Het gaat erom dat je systeem daadwerkelijk tot rust komt, en dat gebeurt lang niet altijd op de bank. Soms werkt juist lichamelijke inspanning verrassend goed.
En piekeren dan?
Piekeren is ook activatie. Je hoofd probeert iets op te lossen, en dat is op zichzelf zinnig werk. Het loopt vast wanneer je niet tot actie komt, of wanneer de actie die je bedenkt niets oplevert — echt niet, of niet in wat je ervan verwacht.
Wat er dan gebeurt: er verandert niets in de situatie, en er verandert ook niets in hoe jij ernaar kijkt. Dus blijft je hoofd zoeken naar een uitweg die er op dat moment niet is.
De uitweg zit meestal in één van twee dingen. Iets kleins bedenken dat je wél kunt doen, hoe klein ook. Of accepteren dat je dit niet gaat veranderen, en uitzoeken hoe je er dan naar wilt kijken.
Dat tweede is geen berusting; het is je verwachting bijstellen zodat je hoofd kan stoppen met zoeken.
Waar ik naar kijk
Ik kijk eerst naar de balans tussen inspanning en ontspanning. Wat geeft je stress, hoe functioneel is die, en wat zou je kunnen veranderen om meer balans te vinden?
We gaan dus niet op zoek naar minder stress, maar naar stress die niet helpt.
Wat er meestal het eerst verandert
In het begin ligt de aandacht meestal buiten jezelf: dit veroorzaakt de spanning, en dus moet dat veranderen. Vaak klopt dat ook.
Alleen kan ik jouw werk, je collega’s of je thuissituatie niet veranderen. Wat we wel kunnen onderzoeken is waarom juist dit jou zo raakt.
Het gaat om jouw ervaring van de situatie, en door je er anders toe te verhouden kan die ervaring veranderen.
En als jij je anders opstelt, heeft dat invloed op je omgeving — waardoor er soms langzaam een positieve beweging ontstaat.
Werken met de spanning zelf
De betekenis die je aan spanning geeft doet het meeste werk. Soms neemt de spanning daardoor vanzelf af. En soms helpt het al om je stressreactie niet als probleem te zien, maar als iets wat je lichaam doet om je te helpen.
Vaak werken we dus niet aan de stress zelf, maar aan hoe je hem ondergaat. Zo ontspannen mogelijk, en soms met de ervaring dat hij deze keer niet nodig was.
Dat is meteen de reden dat het werkt: nieuwe ervaringen leren je iets, en dat lukt beter vanuit rust dan vanuit spanning.
Wat ik niet doe
Soms is het nuttig om een spannende situatie op te zoeken in plaats van te vermijden, in gedachten of in het echt.
Dat werkt alleen als het veilig genoeg is, en dat is precies waar ik op let: kan ik voldoende veiligheid bieden voor wat het los kan maken?
Bij lichte spanning of angst kan dat prima. Bij trauma, bij aanhoudende angstklachten of bij complexere problematiek is het iets anders, en dan verwijs ik naar de huisarts.
Ook bij slaapklachten die lichamelijk kunnen zijn, is de huisarts de eerste stap.
Praktisch
Geen verwijzing nodig, geen diagnose. Meestal kun je binnen twee tot drie weken beginnen, op locatie in De Meern of online.
Het kennismakingsgesprek van 45 minuten is gratis en vrijblijvend.
Word je aangemeld via je werkgever, bedrijfsarts of arbodienst, dan loopt dat via Shared Ambition. Neem gerust eerst rechtstreeks contact met mij op.
Laat weten wat er bij jou speelt.
Dan kijken we samen of en hoe ik je kan helpen. Een kennismakingsgesprek van 45 minuten is gratis en vrijblijvend.
Kom in contactDit is geen crisisdienst. Heb je met spoed hulp nodig, bel dan je huisarts — buiten kantooruren de huisartsenpost. Die zijn dag en nacht bereikbaar.
Speelt er iets anders? Lees over burn-out en overspannenheid, terugkeer na uitval of loopbaan en richting. Voor huisartsen, bedrijfsartsen en werkgevers is er een aparte pagina.